TuyetPham.comTuyệt Phẩm

Chuyên mục

Khám phá nội dung theo từng chủ đề

📚

Cách xem tranh qua kiệt tác thế giới

Cách xem một bức tranh cho người không chuyên — luôn đứng trước tác phẩm thật: mỗi bài một kiệt tác hoặc một cặp tranh (Bữa tiệc ly của Leonardo, Trường học Athens của Raphael, Vợ chồng Arnolfini của van Eyck, Las Meninas của Velázquez, Đêm tuần tra của Rembrandt, Sự ra đời của thần Vệ Nữ của Botticelli, Người lữ khách trên biển sương mù của Friedrich, Nụ hôn của Klimt, Hoa hướng dương của Van Gogh…): nhìn gì trước, mắt đi theo đường nào, chi tiết dễ bỏ qua, câu chuyện trong tranh, vì sao được gọi là kiệt tác, đứng trước bản gốc khác xem ảnh thế nào. Bài mở đầu: "cách xem tranh cho người không chuyên" — một quy trình đứng trước bức tranh mười phút, minh hoạ bằng hai ba bức thật.

10 bài viết
📚

Các trường phái hội hoạ qua tác phẩm

Các trường phái và thời kỳ hội hoạ, mỗi bài nhận ra MỘT trường phái qua 3–5 bức tiêu biểu có thật: Phục hưng, Baroque, Lãng mạn, Hiện thực (Courbet, Millet), Ấn tượng nhìn từ loạt tranh của Monet, Hậu ấn tượng (Cézanne, Gauguin, Van Gogh, Seurat), Dã thú (Matisse), Biểu hiện, Siêu thực (Magritte, Dalí), Pop art (Warhol), tranh thuỷ mặc phương Đông: dấu hiệu nhận ra trên mặt tranh, trường phái này cãi nhau với cái gì trước nó, bức nào nên xem đầu tiên, nhầm lẫn hay gặp giữa hai trường phái gần nhau.

10 bài viết
📚

Tranh Việt kinh điển

Tranh Việt qua những tác phẩm và tác giả kinh điển: sơn mài (Nguyễn Gia Trí, Nguyễn Sáng, Nguyễn Tư Nghiêm…), tranh lụa (Nguyễn Phan Chánh…), sơn dầu (Tô Ngọc Vân, Bùi Xuân Phái — phố Phái, Dương Bích Liên…), tranh khắc gỗ dân gian Đông Hồ, Hàng Trống, Kim Hoàng đọc từng bức (Đám cưới chuột, Lợn ăn cây ráy, Hứng dừa, Chăn trâu thổi sáo, Tố nữ…), tranh thờ, tranh của các hoạ sĩ thế hệ Mỹ thuật Đông Dương: nhìn gì trên mặt tranh, chất liệu làm nên cái đẹp ra sao (vì sao sơn mài sâu, lụa mờ, giấy điệp óng), bắt đầu từ ai, xem bản gốc ở loại nơi nào (bảo tàng mỹ thuật, triển lãm).

10 bài viết
📚

Nhạc cổ điển cho người mới nghe

Nghe nhạc cổ điển qua từng tác phẩm có thật: Bốn mùa của Vivaldi, Bach cho người mới (tổ khúc cello, biến tấu Goldberg), Mozart (Eine kleine Nachtmusik, Requiem), Giao hưởng số 5 và số 9 của Beethoven, Nocturne của Chopin, Hồ thiên nga của Tchaikovsky, Giao hưởng Thế giới mới của Dvořák, Ánh trăng (Clair de lune) của Debussy, Bolero của Ravel, Bốn bản nhạc cổ điển quen tai trong phim, quảng cáo…: nghe đoạn nào trước, để ý nhạc cụ nào, cấu trúc nghe ra bằng tai thường (chủ đề quay lại, chương nhanh chậm), bản thu nào nên tìm (loại: dàn nhạc lớn, nhạc cụ cổ…), nghe tiếp gì. Bài mở đầu: "nhạc cổ điển cho người mới nghe" — lộ trình mười tác phẩm.

10 bài viết
📚

Nhạc Việt kinh điển

Nhạc Việt kinh điển nghe qua từng tác phẩm và lối diễn: nhã nhạc cung đình Huế, ca trù, một canh hát quan họ nghe từ bài nào, đờn ca tài tử và bản Dạ cổ hoài lang, tiếng đàn bầu, đàn tranh qua vài bản độc tấu, ca khúc tiền chiến kinh điển (Thiên Thai, Trương Chi của Văn Cao; Con thuyền không bến của Đặng Thế Phong; Đoàn Chuẩn – Từ Linh…), nhạc Trịnh qua vài ca khúc tiêu biểu (Diễm xưa…), ca khúc trữ tình về Hà Nội, khúc hát ru ba miền, nhạc thiếu nhi kinh điển nhiều thế hệ: nghe gì, nghe bản thu kiểu nào, để ý câu nhạc/nhạc cụ nào, kể bằng lời mình.

10 bài viết
📚

Phim kinh điển và ngôn ngữ phim

Phim kinh điển nên xem, mỗi bài một phim hoặc một đạo diễn, và đọc ngôn ngữ phim ngay trên phim đó: Công dân Kane (chiều sâu khuôn hình), Kẻ cắp xe đạp (hiện thực mới Ý), Rashomon và Bảy võ sĩ đạo của Kurosawa, Thời đại tân thời của Chaplin, Psycho và Vertigo của Hitchcock (dựng phim, hồi hộp), Bố già (ánh sáng, nhịp), Casablanca, 2001: A Space Odyssey, phim Ozu (góc máy thấp), phim Việt kinh điển (Cánh đồng hoang, Chị Tư Hậu, Em bé Hà Nội, Thương nhớ đồng quê…): xem đoạn nào để ý gì (cú máy, khuôn hình, ánh sáng, âm thanh, dựng), vì sao phim cũ vẫn đáng xem, xem phim đen trắng cho khỏi buồn ngủ, xem tiếp gì. Bài mở đầu: "phim kinh điển nên xem" — mười phim chia theo sức xem.

10 bài viết
📚

Kiến trúc và điêu khắc

Ngắm kiến trúc và điêu khắc qua từng tác phẩm: tượng David và Pietà của Michelangelo, Người suy tư của Rodin, tượng thần Hy Lạp và đền Parthenon (thức cột), tượng La Hán chùa Tây Phương, điêu khắc Chăm (vũ nữ Apsara, đài thờ), đình làng Bắc Bộ (Đình Bảng, Tây Đằng — đọc mái, kẻ, bẩy), phù điêu Angkor Wat, nhà thờ Gothic qua Chartres hoặc Reims, kiến trúc hiện đại (Le Corbusier, Bảo tàng Guggenheim Bilbao…): đi quanh tượng ra sao, ánh sáng nào hợp, đọc một công trình từ xa tới gần, chi tiết nghề đáng tìm, từ vựng tối thiểu.

10 bài viết
📚

Nhiếp ảnh kinh điển

Đọc ảnh kinh điển cho người xem ảnh (không dạy chụp): khoảnh khắc quyết định của Henri Cartier-Bresson, phong cảnh đen trắng của Ansel Adams, ảnh đường phố (Vivian Maier…), ảnh tài liệu và phóng sự, chân dung đen trắng, ảnh nghệ thuật Việt Nam (Võ An Ninh và lớp nhiếp ảnh gia đầu tiên), ảnh xưa Hà Nội – Sài Gòn – Huế đầu thế kỷ 20, bức ảnh đầu tiên trong lịch sử và ảnh phim, ảnh màu sớm, ảnh in bạc so với bản in kỹ thuật số: nhìn một bức ảnh lâu hơn một giây thế nào, đọc ánh sáng, khoảnh khắc, khoảng trống, chú thích; xem một bộ ảnh như đọc truyện.

10 bài viết
📚

Chèo, tuồng, cải lương kinh điển

Sân khấu truyền thống qua những vở và trích đoạn kinh điển: chèo Quan Âm Thị Kính (trích đoạn Thị Mầu lên chùa), Lưu Bình Dương Lễ, Kim Nham, Trương Viên; tuồng Sơn Hậu, Ngao Sò Ốc Hến (tuồng hài); cải lương Đời cô Lựu, Tô Ánh Nguyệt, Lan và Điệp, Tuyệt tình ca…; múa rối nước qua các trò kinh điển (chú Tễu, đánh cá, rước kiệu); hát xẩm: câu chuyện tóm bằng lời mình (không trích lời), xem đoạn nào trước, vai và lối diễn nào làm nên vở, nghe làn điệu nào, ngồi xem cùng người lớn tuổi thì hỏi gì.

10 bài viết
📚

Đi bảo tàng, tranh thật và bản in

Gặp bản gốc của tuyệt phẩm và phân biệt bản sao: đứng trước bản gốc khác xem ảnh ở chỗ nào (bề mặt sơn, kích thước thật, ánh sáng phòng), một buổi ở bảo tàng mỹ thuật chọn xem ít mà kỹ, tranh chép, tranh nhái phong cách, tranh giả mạo danh hoạ (những vụ nổi tiếng kể ở mức công khai, như Han van Meegeren giả Vermeer), cách giới nghiên cứu xác định tranh thật nói chung (nguồn gốc lưu truyền, chất liệu, nét bút), bản in mỹ thuật: giclée, in lưới, bản khắc có đánh số và chữ ký, bản in poster; mua bản in kiệt tác treo nhà mà không bị lừa; tranh chép ở chợ tranh nên hiểu thế nào; bảo quản bản in ở khí hậu ẩm.

10 bài viết